450
Giới trẻ Việt Nam hiện nay dưới góc nhìn Thiền học
Hôm trước, tôi có đọc trên báo VnExpress thông tin khuyến nghị của tổ chức Y tế Thế giới (W.H.O., viết tắt của World Health Organisation) vào ngày 16/5/2026 về tình trạng thiếu vận động của giới trẻ thanh thiếu niên Việt Nam lên mức báo động đỏ: 87%, trong đó 91% dành cho giới nữ và 82% dành cho giới nam.
Đứng về mặt Phật học, giới trẻ Việt Nam hôm nay thiếu thốn về khả lực tinh tấn lẫn tàm-quý trong đời sống tinh thần nên dễ tạo biếng nhác trong vận động tất sinh nhược quả của các chứng bệnh béo phì – tim mạch – đột quỵ, đã được trẻ hóa khá phổ biến như một thảm kịch của thời đại. Cụ thể, các em bị ngoại cảnh lướt web, internet, AI cuốn hút đến nỗi trôi lạc vào cõi khổ lúc nào chẳng hay. Thực tế, mong rằng các em hãy nhìn chú rùa – một trong tứ linh vật của Việt tộc – thu mình một cách kiên nhẫn trong trong vỏ cứng trước sự săn chờ ăn thịt của chú rái cá, như một huấn cử chẳng bao giờ cũ. Hãy ngẫm điều đó để mong các em biết nhiếp phục sáu căn bản thân (gồm: tai-mắt-mũi-miệng-thân-ý), ngõ hầu tự tại vô ngại đối diện thực tế dù khó khăn. Đừng đối kháng hoặc trốn tránh thực tại dù nghiệt khốn sẽ đủ sức giúp các em chuyển hóa thân-tâm nhằm thụ hữu trí khôn Bát-nhã. Đó chính là tha lực tối thiết giúp các em kết hợp cùng trí khôn thế gian tạo nên trạng thái khinh-an của thân-tâm hợp nhất trên lộ trình Trung đạo vốn: hảo đức - trường thọ - vô bệnh.
Đứng về mặt Thiền học, tôi mong các em trẻ hôm nay hãy dành mười lăm phút trước khi ngủ hướng vào hơi thở bản thân theo quy tắc hô hấp y học bất biến 4:7:8 như sau:
Vừa hít vào vừa đếm-(đọc) thầm: 1-2-3-4 (Ba),
Vừa nín thở vừa đếm-(đọc) thầm: 1-2-3-4-5-6-7 (Mẹ),
Vừa thở ra vừa đếm-(đọc): 1-2-3-4-5-6-7-8 (tiêu ác),
Khi trong hơi thở hít dưỡng khí vào và nén giữ nó ở huyệt Đan điền (dưới rốn 3cm) của cá nhân đính kèm tên “Ba-Mẹ”, tức là các em đã kết nối được trường tha lực dương-âm của bản thân đủ mạnh để phò thiện hạnh. Đồng thời, khi thở ra các em mong thầm “tiêu ác” tức là các em đã tỏ tự lực diệt ác nghiệp gồm lạm-hận-dại-nghi-ngạo. Đó là một tập hạnh tốt mà theo thời gian tôi quả quyết rằng các em cứ miên mật thực hiện sẽ gặt kết quả tuyệt vời theo hướng chân-thiện-mỹ.
Đứng về mặt thể dục, hàng sáng trước khi rời giường tôi mong rằng các em hãy tập hít thở như trên bằng cách nâng hai chân mình lên theo thế vuông góc với mặt đất để máu huyết dồn lên não dể dàng tạo trạng thái tỉnh thức liên tục trong chánh niệm cho một ngày mới. Sau đó, các em hãy nằm sấp lại rồi dùng hai tay bám vào và xiết chặc hai cổ bàn chân theo hình cảnh cung tạo nên thế lưng luôn thẳng đứng nhằm hãm chậm quá trình lão hóa của xương cốt. Tiếp đó, các em hãy chống đẩy từ mười đến hai mươi lần để tăng khả lực nắm giữ của hai bàn tay. Đối với nam giới, các em hãy nắm tay ghì lên mặt giường mà chống đẩy. Còn đối với nữ giới, các em nên xòe bàn tay ghì lên mặt giường mà chống đẩy. Ngồi được kiết già (thế hoa sen hai chân kẹp vào nhau) rồi gập mặt xuống giường ít nhất sáu lần là tốt vì nó giúp cơ thể đạt định, ngõ hầu rèn cho các em tính trầm tĩnh nhằm nhiếp phục sáu căn (tai-mắt-mũi-miệng-thân-ý) trước mọi thuận-nghịch cảnh. Rời giường, các em nhớ để thẳng hai tay phía trước rồi đứng-ngồi tối thiểu mười lần để cho khớp gối dẻo dai. Phần giữa, các em nhớ dùng hai tay xoay hông thứ tự theo chiều kim đồng hồ rồi ngược lại, ít nhất mỗi chiều bảy lần. Sau cùng, các em nhớ chống hai tay vào hông xoay đầu theo chiều kim đồng hồ rồi ngược lại ít nhất bảy lần mỗi chiều. Nếu đủ mạnh, các em có thể thực hiện trung bình tấn rồi đến hạ tấn để bổ sung thêm cho tốt-bền cơ chân.
Cuối cùng, trong bối cảnh trái đất ngày càng nóng lên do ô nhiễm toàn cầu và lửa chiến tranh Trung đông dể khả tái, thì việc rèn luyện thiền định Vipassana(*) kết hợp với thể dục đều đặn hàng ngày, tôi cho rằng nó hết sức cần thiết cho bản thân - gia đình - nhân loại - lãnh đạo từ hai chiến tuyến đối nghịch. Xin nêu lại khung hình bất biến của dòng thiền Minh-sát trên như một lời tri niệm Đức Từ Phụ, mong thay cho lời kết của bài viết này.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tác đại chứng-độ!
Ghi chú:
(*) Thiền Vipassana của Đức Phật Thích Ca (624-544 TCN) từ xứ Đông Bắc Ấn Độ, được Ngài thực hành để thành Phật ngay trong hiện kiếp và quảng giải để bá tánh ứng dụng giác-ngộ thành công trong suốt bốn mươi lăm năm hành đạo của Người cho đến ngày nay. Đây là dòng thiền Minh-Sát-Tuệ theo tiến trình miên mật trong từng sát-na thời gian (=0.013 giây, theo Câu xá luận), gồm bốn bước bất biến tùy duyên theo tứ khế (xứ-thời-cơ-lý). Đó là:
Sơ thiền: Ly dục – Ly ác.
Nhị thiền: Nội tĩnh - Nhất tâm.
Tam thiền: Chánh niệm – Tỉnh thức.
Tứ thiền: Bất lụy – Bất lạc.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Xin Phật cho con hết khổ
Phật pháp và cuộc sống
15:35 26/05/2026
Nhiều người muốn hết khổ nhưng lại giữ chặt nguyên nhân sinh ra đau khổ.
Tình thương của mẹ chưa bao giờ là sợi dây trói buộc
Phật pháp và cuộc sống
12:15 26/05/2026
Đến khi đi qua đủ vui buồn của nhân gian, bạn sẽ hiểu rằng trên đời này hiếm có điều gì rộng lớn hơn lòng mẹ. Người có thể chịu thiệt thòi, chịu cô đơn, chịu vất vả, chỉ mong con mình bình an.
Gieo một mầm sen mùa Phật đản
Phật pháp và cuộc sống
08:41 26/05/2026
Có khi nào người lớn tự hỏi: giữa những ngày hè đầy điện thoại, trò chơi điện tử, mạng xã hội và lịch học thêm dày đặc, con trẻ đang thiếu điều gì? Phải chăng các em không chỉ cần thêm kiến thức, mà còn cần một khoảng lặng để học cách yêu thương, biết ơn và nuôi dưỡng tâm hồn?
Bảy bước sen khai rung pháp giới
Phật pháp và cuộc sống
08:29 26/05/2026
Không phải đế vương nơi thế tục/ Không mang binh mã với quyền uy/ Mà một bậc Thầy của muôn cõi/ Vừa vào nhân thế độ quần mê...
Xem thêm
