450
"Khẩu nghiệp" trên mạng
“Khẩu nghiệp” trên mạng đôi khi không ồn ào, không cần tiếng nói. Nó xuất hiện rất khẽ, trong một dòng bình luận mỉa mai, một câu viết ám chỉ, một cú nhấn chia sẻ đầy ác ý, hay một nick ẩn danh “nếm đá giấu tay” gieo thêm chút lửa vào đám đông đang sẵn sàng bùng cháy.
Không ai biết ta là ai, không ai chỉ mặt gọi tên, nhưng điều đó không có nghĩa là không có hệ quả.
Khẩu nghiệp vốn được hiểu là nghiệp do lời nói tạo nên. Nhưng trong đời sống số, “lời” không chỉ là âm thanh phát ra từ miệng, mà còn là chữ viết, biểu tượng cảm xúc, hình ảnh, clip, thậm chí là cách ta chọn im lặng hay hùa theo. Một câu viết có thể lan xa hơn ngàn lời nói. Một cú bấm phím có thể chạm tới hàng trăm, hàng ngàn người. Và cũng vì thế, khẩu nghiệp trên mạng nhiều khi sâu và rộng hơn ta tưởng.
Có những người ngoài đời rất hiền, rất tử tế, nhưng khi lên mạng lại sẵn sàng buông lời cay nghiệt. Ẩn danh cho ta cảm giác an toàn giả tạo: “Không ai biết mình”, “Chỉ là nói cho vui”, “Có sao đâu, cả đám đang nói mà”. Chính cảm giác vô hình ấy làm lương tri dễ buông lỏng. Ta quên rằng, mỗi ý nghĩ ác khởi lên, mỗi lời gây tổn hại được thốt ra - dù bằng chữ - đều là một hạt giống được gieo vào tâm mình trước tiên, rồi mới rơi vào người khác.
“Nếm đá giấu tay” trên mạng là kiểu gieo nghiệp rất tinh vi. Không trực tiếp xúc phạm, nhưng gợi mở nghi ngờ. Không vu khống thẳng, nhưng dẫn dắt người đọc hiểu theo hướng xấu. Không bịa đặt lộ liễu, nhưng cắt xén thông tin, chêm một câu cảm thán đầy ẩn ý. Người viết có thể rút lui an toàn, còn người bị nhắm tới thì phải gánh hậu quả của dư luận, thị phi và tổn thương kéo dài.
Điều đáng buồn là, nhiều drama trên mạng không xuất phát từ sự thật, mà từ sự hả hê. Người ta thích xem người khác bị công kích, thích thấy đám đông phán xét, thích cảm giác mình đứng về “phe đúng”. Trong vòng xoáy đó, khẩu nghiệp không chỉ là của một người, mà là nghiệp cộng hưởng. Mỗi lượt bình luận, mỗi cái share, mỗi emoji cười cợt đều góp phần đẩy câu chuyện đi xa hơn, nặng nề hơn.
Có người biện minh rằng: “Tôi chỉ nói sự thật”, “Tôi có quyền bày tỏ quan điểm”. Quyền bày tỏ là có thật. Nhưng giữa bày tỏ và gây tổn hại chỉ cách nhau một lằn ranh rất mỏng. Sự thật nếu được nói bằng tâm sân hận, bằng mong muốn hạ bệ, bằng động cơ làm tổn thương, thì bản thân nó đã bị nhuốm màu bất thiện. Chánh ngữ không chỉ nằm ở nội dung, mà nằm ở tâm niệm phía sau lời nói.
Khẩu nghiệp trên mạng còn nguy hiểm ở chỗ nó dễ trở thành thói quen. Hôm nay nói một câu ác nhẹ, ngày mai dễ nói nặng hơn. Hôm nay núp sau nick ẩn danh, ngày mai quen với việc phán xét người khác như một thú vui. Tâm dần chai sạn trước nỗi đau của người khác, và chính ta cũng không còn bình an như trước. Những gì ta viết ra không biến mất. Nó ở lại trong ký ức của người đọc, và sâu hơn, ở lại trong dòng tâm thức của chính mình.
Hiểu vậy để thấy rằng, giữ gìn khẩu nghiệp trên mạng không phải là tự kiểm duyệt gò bó, mà là một cách bảo hộ cho chính mình. Trước khi viết một điều gì đó, có lẽ nên dừng lại một nhịp và tự hỏi: lời này có cần thiết không, có chân thật không, có lợi ích không, có xuất phát từ lòng từ hay từ sự hơn thua? Nếu không nói trực tiếp được với người ấy ngoài đời bằng giọng bình tĩnh và tôn trọng, thì rất có thể, ta cũng không nên viết ra trên mạng.
Im lặng đúng lúc, không hùa theo đám đông, không tiếp tay cho thị phi, đôi khi là một hành động can đảm. Trong một không gian mà lời ác lan nhanh hơn lời lành, sự tỉnh thức trở thành một dạng tu tập rất đời thường. Và có lẽ, đó là cách thiết thực nhất để mỗi người tự gìn giữ mình giữa biển thông tin ồn ào hôm nay.
__________
Emoji: là các biểu tượng hình ảnh, ký hiệu hoặc chữ tượng hình được sử dụng trong tin nhắn điện tử và các trang web.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
"Khẩu nghiệp" trên mạng
Phật pháp và cuộc sống
19:28 29/12/2025
“Khẩu nghiệp” trên mạng đôi khi không ồn ào, không cần tiếng nói. Nó xuất hiện rất khẽ, trong một dòng bình luận mỉa mai, một câu viết ám chỉ, một cú nhấn chia sẻ đầy ác ý, hay một nick ẩn danh “nếm đá giấu tay” gieo thêm chút lửa vào đám đông đang sẵn sàng bùng cháy.
Người sống tốt có khi vẫn gặp nạn...
Phật pháp và cuộc sống
18:20 29/12/2025
Người sống tốt có khi vẫn gặp nạn. Đó là điều không hiếm trong đời, và cũng không phải điều gì trái lẽ đạo.
Bất ổn là bản chất cuộc đời
Phật pháp và cuộc sống
14:15 29/12/2025
Ngày nào còn phàm phu, ngày đó phiền não vẫn tới - quan trọng là mình có kịp nhận ra để trị liền hay không...
Cuộc đời đâu biết ngày mai
Phật pháp và cuộc sống
10:38 29/12/2025
Cuộc đời vốn nhiều đổi thay, không ai biết trước điều gì đang đợi mình ở phía trước. Mới đó nắng sớm dịu dàng, thoáng chốc đã thấy mây giông vần vũ kéo về. Người hôm nay còn ngồi bên nhau cười nói, ngày mai biết đâu đã mỗi người một ngả. Bởi thế mới nói: cuộc đời đâu biết ngày mai.
Xem thêm
