450
Phiền não và ái dục: khác tên nhưng cùng một gốc
Câu hỏi: Bạch Thầy, xin cho con được hỏi: Phiền não (kilesa) và ái dục (tanhā) khác nhau như thế nào ạ?
- Ngài Phra Ajahn Suchart trả lời: Khác nhau chỉ ở tên gọi, nhưng bản chất thì là một. Tham chính là “muốn”: muốn có, muốn được, muốn trở thành. Tất cả những kiểu “muốn” ấy đều là tham. Sân cũng là muốn, nhưng là muốn “không có”, muốn “không là”, muốn “đừng xảy ra như vậy”. Khi tiếp xúc điều trái ý, không như ý, thì sân nổi lên. Rốt lại, đều là một bản chất, chỉ khác cách biểu hiện.
Điểm khác nằm ở đây: kilesa (phiền não) bao gồm cả si (vô minh). Còn tanhā (ái dục), khi nói riêng, không nhấn mạnh vào si. Vô minh chính là gốc rễ của tham và sân. Phải lầm tưởng rằng cái này tốt đẹp, cái kia đáng ưa thích, thì tham mới khởi. Phải không hiểu bản chất thực tại thì sân mới sinh.
Nhưng nếu có trí tuệ, thấy rõ mọi pháp vô thường, khổ, vô ngã, thì tâm không còn muốn nắm giữ, không còn muốn theo cái thích hay ghét theo cái không thích.
Tóm lại, gốc của phiền não và ái dục là một. Chư Tổ chỉ tách ra cho dễ giảng, dễ hiểu. Có lúc các Ngài nói bao gồm cả si, có lúc chỉ nói riêng tham. Nhưng chúng luôn liên hệ chặt chẽ, giống như một chùm chìa khóa của ngôi nhà nhiều phòng – lúc nào cũng đi cùng nhau.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Vì sao việc hộ niệm lúc lâm chung là cần thiết?
Phật giáo thường thức
14:25 28/05/2026
Hỏi: Bạch Thầy, nhờ Thầy chỉ dạy cho con, khi chết thần thức rời khỏi thân xác này vô cùng đau đớn, lúc đó nếu không làm chủ được, đi không đúng đường mà hằng ngày đã chọn, đến lúc thức tỉnh quay về có được không thưa Thầy?
Tam đức lục vị là gì?
Phật giáo thường thức
13:47 28/05/2026
Tam đức có ba nghĩa: mềm mại, tinh khiết, và đúng pháp. Còn lục vị là: đắng, chua, ngọt, cay, mặn và lạt.
Bất hiếu với cha mẹ sám hối có tiêu tội nghiệp không?
Phật giáo thường thức
13:29 28/05/2026
Trong đời sống, có những người từng nặng lời với cha mẹ, bỏ mặc cha mẹ lúc đau yếu, thậm chí làm cha mẹ tổn thương sâu sắc. Đến một lúc nào đó nhìn lại, họ day dứt và tự hỏi: bất hiếu với cha mẹ rồi sám hối có còn kịp không? Có thể tiêu trừ tội nghiệp hay không?
Cầu siêu người mới chết và người chết đã lâu, họ có lợi gì không?
Phật giáo thường thức
11:06 28/05/2026
Hỏi: Cầu siêu cho người mới chết và chết đã lâu có ích gì cho người chết không? Và phóng sanh để rồi nó lại ăn biết bao nhiêu con khác, như vậy có nên phóng sanh không?
Xem thêm
