450
Sống chung và sống một mình
Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ bên hồ Yết-già (2), thuộc nước Chiêm-bà.
Bấy giờ, Tôn giả Lộc-nữu(3) đi đến chỗ Phật, lạy sát chân Ngài rồi ngồi sang một bên và thưa:
- Kính bạch Thế Tôn! Như Thế Tôn đã nói có hai hạng người, hạng người sống cùng với người thứ hai và hạng người sống một mình(4). Vậy thế nào là người sống cùng với người thứ hai và thế nào là người sống một mình?
Phật bảo Lộc-nữu:
- Lành thay! Lành thay! Này Lộc-nữu! Thầy có thể hỏi Như Lai nghĩa này.
Rồi Phật dạy:
- Nếu mắt nhận biết sắc đáng yêu, đáng thích, đáng nhớ, vừa ý, nuôi lớn tham dục; Tỳ-kheo kia thấy rồi liền vui mừng, khen ngợi, sống trong trói buộc; khi đã vui mừng, khen ngợi và sống trong trói buộc rồi thì tâm vị ấy trở nên vui thích; do vui thích nên yêu mến; do yêu mến nên tham ái; do tham ái nên bị chướng ngăn. Người sống với vui thích, yêu mến, tham ái và chướng ngăn thì đó gọi là sống chung với người thứ hai. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng nói như vậy.
Này Lộc-nữu! Tương tự như vậy, nếu Tỳ-kheo nào tuy sống một mình ở nơi thanh vắng nhưng cũng được gọi là sống chung với người thứ hai. Vì sao như vậy? Vì không đoạn trừ, không dứt bỏ ái hỷ. Người không đoạn trừ, không biết rõ đối với ái dục, thế nên chư Phật, Như Lai gọi là sống chung với người thứ hai.
Nếu có Tỳ-kheo nào [đối với sắc] đáng yêu, đáng thích, đáng nhớ, vừa ý, nuôi lớn tham dục; Tỳ-kheo kia thấy rồi nhưng không sinh tâm vui mừng, không khen ngợi, không sống trong trói buộc. Do không vui mừng, không khen ngợi, không sống trong trói buộc nên không vui thích. Do không vui thích nên không yêu mến. Do không yêu mến nên không tham ái. Do không tham ái nên không bị chướng ngăn. Người sống mà không vui thích, không yêu mến, không tham ái, không chướng ngăn thì đó gọi là sống một mình. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân và ý cũng nói như vậy.
Này Lộc-nữu! Tương tự như vậy, nếu Tỳ-kheo nào tuy sống trong lầu cao nhà rộng nhưng cũng giống như người đang sống một mình. Vì sao như vậy? Vì vị ấy đã dứt sạch tham ái, đã biết rõ. Người đã dứt sạch tham ái và đã biết rõ thì chư Phật, Như Lai gọi là người sống một mình.
Bấy giờ, sau khi nghe Đức Phật dạy xong, Tôn giả Lộc-nữu hoan hỷ tùy hỷ đảnh lễ rồi ra về.
Chú thích:
(1) Tựa đề đặt theo nội dung kinh. Tạp. 雜 (T.02. 0099.309. 0088c18). Tham chiếu: S.35.62 - IV.35.
(2) Yết-già trì (揭伽池 - Gaggarā Pokkharaṇī): Tên hồ sen rất đẹp ở nước Chiêm-bà (瞻婆 - Campā). Hồ sen này do hoàng hậu Gaggarā xây dựng nên được gọi theo tên của bà.
(3) Lộc-nữu (鹿紐 - Migajāla).
(4) Hữu đệ nhị trụ (有第二住), còn được gọi Hữu bạn đồng trụ (有伴同住 - Sadutiyavihārī): Là sống với người bạn đồng học. Nhất nhất trú (一一住 - Ekavihārī): Người sống một mình.
Nguồn: Báo Giác Ngộ
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Năm pháp thiện ngôn - Lời nói chân chánh
Phật giáo thường thức
14:25 26/05/2026
Có nghĩa là tự mình phải quán xét lấy đủ 5 pháp này thì mới nên mở miệng nói, không thì im lặng là vàng
Nếu không có trí tuệ, khi ở bên cạnh cái chết, chúng ta còn lại gì?
Phật giáo thường thức
13:30 26/05/2026
Tất cả những gì chúng ta có được sẽ mất hết. Những thứ ấy chẳng thể thay đổi được gì cả. Bạn không thể mang bất cứ cái gì đi theo. Bạn không thể mang đi theo mình dù chỉ là một cái tăm.
Có những hạt giống lành được gieo từ rất lâu
Phật giáo thường thức
11:43 26/05/2026
Tôi sinh ra ở làng quê xóm 11, xã Đông Hòa, tỉnh Thái Bình. Tuổi thơ lớn lên bên cánh đồng lúa, bên mái đình, ngôi chùa và những câu chuyện về đạo lý làm người mà cha mẹ, ông bà truyền lại.
Cách tạo phước dễ nhất
Phật giáo thường thức
11:02 26/05/2026
Cách tạo phước dễ nhất không phải là chờ đến lúc đi làm công đức lớn. Mà là sống cùng với điều thiện trong từng hơi thở...
Xem thêm
