450
Tham ái, tà kiến và ngã mạn
Khi một người ngắm nghía thấy mình trắng trẻo, tròn đầy, xinh đẹp, trẻ trung, khả ái, vừa lòng, người ấy khởi lên sự ưa thích, vừa lòng, mỹ mãn, thích thú, lòng cảm thấy lạc hỷ. Đó là vị ngọt của sắc đẹp làm khởi lên tham ái.
Quán sát sự vận hành của tham ái
Khi nhìn thấy sự xinh đẹp của thể xác, thâm tâm người ấy khởi lên ý nghĩ: “mình trắng trẻo, mình tròn đầy, mình xinh đẹp,…”
Như vậy là tà kiến khởi lên.
Vì trắng trẻo ấy là làn da chứ không phải là mình trắng.
Tròn đầy là thể xác vật chất chứ không phải mình tròn đầy.
Xinh đẹp là vẻ ngoài của các màu sắc và hình dáng của khối thể vật chất chứ không phải mình đẹp.
“Tà” nghĩa là sai, nghĩa là không đúng với sự thật, không đúng với chân lý.
“Kiến” nghĩa là thấy.
Tà kiến là không thấy đúng với sự thật, nên mới khởi lên ý niệm: tôi trắng, tôi đẹp, tôi tròn đầy.
Và tâm chấp thủ vào tà kiến ấy gọi là kiến chấp.
Người đời có tà kiến cái thấy sai lầm là họ thấy hình tướng bề ngoài, rồi cho đó là thật, chứ họ không nhìn thấy tận cùng bản chất, không nhìn thấu suốt tận cùng bên trong.
Giống như con chim thấy hình nộm người rồi tưởng người thật sợ hãi bay đi.
Khi người ấy nghĩ: “mình cũng xinh chứ bộ” đó là sự ngã mạn.
Hoặc “mình đẹp hơn bà kia” đó là ngã mạn.
Hoặc “mình đẹp có thua gì ai đâu” đó là ngã mạn.
Hoặc khởi lên sự mãn ý: “mình đẹp” đó cũng là ngã mạn ngầm.
Như vậy, khi đối diện với sắc thân này, người không có sự thấy biết thấu đáo khởi lên ba thứ: Tham ái, tà kiến và ngã mạn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Tùy hỷ công đức, mở cửa cho phước báu đến với mình
Phật giáo thường thức
18:15 01/06/2026
Trong giáo pháp của Đức Phật, Tùy hỷ không chỉ là một thái độ lịch sự hay lời chúc xã giao. Đó là một pháp tu sâu sắc, một cách chuyển hóa tâm cực kỳ tinh tế. Khi thấy điều thiện, điều tốt đẹp nơi người khác mà tâm mình hoan hỷ chân thật, thì ngay lúc đó tâm đã thoát khỏi hai gốc rễ bất thiện lớn: đố kỵ và ngã mạn.
Nơi nào mà chẳng phải đạo tràng?
Phật giáo thường thức
15:26 01/06/2026
Trong sinh hoạt thường ngày, mọi lúc đều là đang hành đạo, nơi nào mà chẳng phải đạo tràng?
Tri ân Tăng
Phật giáo thường thức
12:35 01/06/2026
Có những người áo nâu/ Đi giữa cõi trần ai/ Mang theo lời Phật dạy/ Như mưa xuống đêm dài...
Những cách đơn giản để kiểm tra bạn có đang chánh niệm hay không?
Phật giáo thường thức
12:14 01/06/2026
Nếu bạn nhận ra rằng mình không có chánh niệm, hãy hít một hơi thật sâu, dừng lại, và đưa sự chú ý trở về với giây phút hiện tại.
Xem thêm
