450
Thế nào là Phật tánh?
Thiền sư Ngưỡng Sơn đi đến chỗ Thiền sư Trung Ấp hỏi đạo: Bạch Hòa thượng, thế nào là Phật tánh?
Chúng ta tu thiền muốn tâm an thì đừng vướng mắc với sáu trần.
Tâm mình loạn là tại chạy theo sáu trần.
Nghe tiếng hoặc thấy hình sắc cứ ôn đi, ôn lại thành ra loạn.
Bây giờ, không vướng mắc với sáu trần thì tâm thanh tịnh.
Tâm thanh tịnh là tánh Phật.
Thiền sư Ngưỡng Sơn đi đến chỗ Thiền sư Trung Ấp hỏi đạo:
- Bạch Hòa thượng, thế nào là Phật tánh?
Ngài Trung Ấp đáp:
- Ta nói cho ông một ví dụ, nếu khéo ông sẽ nhận ra. Như có một con khỉ nhốt trong cái lồng sáu cửa, bên ngoài có con khỉ khác đứng kêu chéo, chéo. Con khỉ bên trong đáp lại chéo, chéo.
Ngài Ngưỡng Sơn liền thưa:
- Nếu con khỉ trong lồng ngủ thì sao?
Ngài Trung Ấp từ trên tòa bước xuống nắm vai Ngưỡng Sơn nói:
- Chúng ta thấy nhau rồi.
Đó là nghĩa Phật tánh.
Quí vị hiểu không?
Con khỉ trong lồng là dụ cho tâm viên ý mã của mình. Tâm viên ý mã chạy theo sáu trần bên ngoài.
Vì vậy con khỉ ở ngoài chạy tới kêu thì con khỉ bên trong phản ứng lại. Chạy tới cửa nào kêu nó cũng phản ứng lại.
Như chúng ta đang ngồi thiền mà nghe tiếng la ở ngoài đường, lúc đó còn ngồi yên không? Vừa có tiếng là muốn đứng dậy rồi.
Rõ ràng nó phản ứng liền liền, bên ngoài vừa có tiếng động, trong này phản ứng ngay.
Bây giờ ngài Ngưỡng Sơn nói khi con khỉ trong chuồng ngủ thì sao?
Nó ngủ rồi thì bên ngoài kêu nó không trả lời.
Do đó ngài Trung Ấp bước xuống nắm vai nói “chúng ta thấy nhau rồi”.
Nghĩa Phật tánh là khi con khỉ trong lồng ngủ, nó không chạy theo tiếng gọi của con khỉ bên ngoài sáu cửa, lúc đó là Phật tánh.
Tâm chúng ta lặng không vướng mắc với sáu trần, đó là Phật tánh.
Quí vị muốn sống với Phật tánh khó hay dễ? Quí vị nói khó, nhưng tôi nói dễ.
Cái gì ở đầu non góc biển bảo mình tìm mới khó, còn cái này có sẵn nơi mình, chỉ đừng cho tâm khỉ vượn chạy nhảy lung tung theo bên ngoài thì thấy liền.
Quyền của ai làm việc đó? Có ngăn sông trở núi gì đâu.
Chuyện dễ như trở tay mà mình làm không được mới thật kỳ!
Thật ra Phật tử tu thấy khó là vì cái nhìn sai lầm.
Nếu chúng ta giác, biết rõ các pháp không thật đừng chạy theo, đừng chấp giữ nó nữa thì hết lầm.
Lúc đó hết việc rối rắm, con khỉ ngủ rồi.
Bây giờ thấy hình sắc đẹp nghe tiếng hay, chúng ta đuổi theo nên vướng mắc, hoặc những tiếng dữ dằn mình cũng đuổi theo, cứ đuổi theo thanh, hương, vị, xúc, pháp hoài, do đó tâm bất an.
Bây giờ không vướng mắc cái nào hết thì tâm tự an.
Quí vị ngồi đè tâm nhưng thấy cái gì cũng thật hết thì đè nổi không? Càng đè nó càng trỗi dậy mãi.
Bây giờ chỉ cần thấy tất cả các pháp không thật, ai kêu tên mình chửi cũng cười, ngồi thiền cứ ngồi.
Nếu đang ngồi thiền mà nghe chửi liền nổi nóng lên, còn ngồi được không?
Thấy thật là nó thúc đẩy, giục giã mình phải đứng dậy cự với người ta.
Cho nên chúng ta không nên bận lòng, không nên cố giữ gì cả, buông xả hết thì tâm thanh tịnh.
Trích trong: Sự tương quan giữa Bát Nhã và Thiền Tông.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nguồn gốc của ý niệm bản ngã
Phật giáo thường thức
17:23 07/06/2026
Đức Phật nhận ra rằng nguồn gốc của khổ đau không nằm ở thế giới bên ngoài mà nằm trong chính sự bám víu vào bản ngã này.
Phát túc siêu phương nghĩa là gì?
Phật giáo thường thức
14:14 07/06/2026
Trong Phật giáo, cụm từ “phát túc siêu phương” thường được nhắc đến khi một người chính thức bước vào con đường xuất gia. Đây không chỉ là nghi thức rời khỏi mái ấm gia đình, mà còn là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự chuyển hướng của cả một đời người, từ đời sống thế tục sang lý tưởng giải thoát.
Thế nào là chánh niệm?
Phật giáo thường thức
09:20 07/06/2026
Ngày nay, thuật ngữ Chánh niệm được nhắc đến rất nhiều trong đời sống, giáo dục, tâm lý học và cả trong thực hành Phật giáo. Tuy nhiên, càng được sử dụng rộng rãi bao nhiêu thì chúng ta càng cần tìm hiểu kỹ, sâu về Chánh niệm.
Hai anh em Bồ Tát và câu chuyện chữa lành nơi chùa Việt
Phật giáo thường thức
08:19 07/06/2026
Vì sao nhiều ngôi chùa Việt vừa là nơi lễ Phật, vừa là nơi bốc thuốc cứu người? Đằng sau đó là bóng dáng Dược Vương và Dược Thượng Bồ Tát - biểu tượng của tình anh em bước ra từ hạnh nguyện chữa lành thân và tâm.
