Thứ năm, 04/03/2021, 14:42 PM

Dục lạc và an lạc

Sống mà không có mảy may an vui và hạnh phúc thì chẳng khác nào đang thọ hình trong cõi ác, đọa xứ.

Phương pháp chế ngự và đoạn trừ dục lạc

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Ngài cho gọi các Tỷ kheo: 

Có hai loại lạc này, này các Tỷ kheo, thế nào là hai? Lạc tại gia và lạc xuất gia. Tối thắng trong hai lạc này là lạc xuất gia.Có hai loại lạc này, này các Tỷ kheo, thế nào là hai? Dục lạc và viễn ly lạc. Tối thắng trong hai lạc này là viễn ly lạc.

Có hai loại lạc này, này các Tỷ kheo, thế nào là hai? Lạc sanh y và lạc không sanh y. Tối thắng trong hai lạc này là lạc không sanh y.

Có hai loại lạc này, này các Tỷ kheo, thế nào là hai? Lạc thuộc thân và lạc thuộc tâm. Tối thắng trong hai lạc này là lạc thuộc tâm.

Có hai loại lạc này, này các Tỷ kheo, thế nào là hai? Lạc bậc Thánh và lạc không phải bậc Thánh. Tối thắng trong hai lạc này là lạc bậc Thánh.

(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ I, chương 2, phẩm Lạc, VNCPHVN ấn hành, 1996, tr.150)

Dục lạc và an lạc 1

Chế ngự và xa lìa dục tình là yếu tố quan trọng quyết định căn bản đến phạm hạnh của người xuất gia và tánh hạnh của người xuất gia.

Lời bàn: 

Đi tìm hạnh phúc là nhu yếu, mong cầu chính đáng của con người. Tùy theo quan niệm sống của mỗi người mà cảm thụ hạnh phúc, vui sướng với những cung bậc và cấp độ khác nhau. Sống mà không có mảy may an vui và hạnh phúc thì chẳng khác nào đang thọ hình trong cõi ác, đọa xứ. Do vậy, dù mỗi người một hoàn cảnh, lý tưởng sống khác nhau nhưng chung quy họ đều nỗ lực tìm kiếm và hướng về an vui, hạnh phúc.

Hạnh phúc trong cuộc sống đối với mọi người thường là đầy đủ sức khỏe, ít bệnh hoạn, kế đến là thỏa mãn những nhu cầu của các giác quan, sở hữu càng nhiều về vật chất, tiền bạc, tình cảm, danh tiếng và ngủ nghỉ... cùng các lạc thú nói chung. Tuy nhiên, việc chạy theo ngũ dục nhằm tìm kiếm và kiến tạo hạnh phúc thật mong manh, bởi chúng khó tìm nhưng dễ mất. Đó là chưa kể đến khi đã đứng trước bến bờ hạnh phúc thì sức cùng lực kiệt hay phải trả giá đắt cho những toan tính cùng niềm ân hận đến suốt đời.

Dục lạc và an lạc 2

Dục như mật ngọt dính trên lưỡi dao

Người tu thì ngược lại, họ chối bỏ những lạc thú thế tục nhưng vẫn không ngoài mục tiêu tìm kiếm niềm an lạc thoát tục. Khác với hạnh phúc của người đời là chiếm hữu, hạnh phúc của người xuất gia là buông bỏ. Càng buông bỏ, xả ly, sẻ chia, sống vì mọi người thì hạnh phúc càng lớn, đó chính là viễn ly lạc. Mặt khác, ở cấp độ thô, hạnh phúc là thỏa mãn những nhu cầu của thân như ăn, mặc, ngủ nghỉ... Đi sâu vào nội tâm, sự thanh tịnh tâm hồn là niềm an lạc nhiệm mầu. Những ai trải nghiệm thiền định đều kinh nghiệm sâu sắc về niềm vui tịch tịnh của nội tâm vắng lặng.

Niềm vui và hạnh phúc chân thật, vững bền nhất là hỷ lạc của các bậc Thánh. An lạc phát khởi khi tham sân si phiền não bị triệt tiêu, khát ái được đoạn tận, vô minh bị xóa sạch, bậc Thánh an trụ trong niềm tịnh lạc, giải thoát, Niết bàn.

Hạnh phúc không phải chỉ là sự đam mê vào dục lạc

Quảng Tánh

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Ý kiến của bạn

Cho dù hoàn cảnh nào, đừng tuyệt vọng!

Sống an vui 19:32 17/03/2025

Cô đơn là một hiện thực nội tâm mà số đông đều có trải nghiệm trong kiếp sống. Tuy nhiên, thế giới chưa bao giờ nhìn nhận một cách nghiêm túc như thời đại ngày nay. Con người thời đại, khi nhìn bằng mắt, có vẻ rất năng động. Nhưng khi nhìn bằng tâm, nhìn sâu và chân thành, người ta rất cô đơn.

Những gì bạn tin tưởng trong tiềm thức sẽ trở thành hiện thực trong cuộc đời

Sống an vui 14:30 17/03/2025

Bạn có thể chưa bao giờ nhận ra, nhưng mọi thứ bạn đang sống hôm nay chính là kết quả của những gì bạn đã tin tưởng từ trước. Nếu trong sâu thẳm, bạn tin mình là một người xứng đáng được yêu thương, bạn sẽ sống một cuộc đời đầy ắp tình yêu.

Ai hạnh phúc nhất thế gian?

Sống an vui 13:42 17/03/2025

Có một con quạ đen sống ở trong rừng, và nó vô cùng thỏa mãn với cuộc sống của nó. Cho đến một hôm nó nhìn thấy thiên nga...

Hãy sống với trái tim con nít

Sống an vui 12:31 17/03/2025

Trái tim con nít, rộng rãi như một mảnh vườn vô biên!

Xem thêm