Nghi thức sinh nhật và “ngộ vô sanh”

Nhưng buổi sáng hôm ấy có phần đặc biệt: là thời khắc tôi vẫn còn mạnh khỏe về thể xác, minh mẫn về tinh thần để đánh dấu một nửa thế kỷ đã đi qua cuộc đời mình, trên giấy tờ hành chính.

Buổi sáng hôm ấy còn reo lên tiếng chuông điện thoại báo cuộc gọi chúc lành đầu tiên từ người cha không còn hoàn toàn khỏe mạnh minh mẫn của tôi. Giữa những thấp thoáng nhớ quên của tuổi già ngả bóng chiều sắp muộn, ông vẫn nhớ về ngày đứa con gái ông đã sinh thành nay vừa chạm tuổi 50. Tôi lặng yên đón nhận những câu chữ không tròn trịa nhưng tròn đầy ân phước ấy, mà nghe lòng ấm, mà thấy đời vui hơn bất kỳ một nghi thức thổi nến chúc mừng nào tôi từng nhận được trong đời.

Tôi dành trọn một ngày đón tuổi 50 của mình bằng một bộ phim 10 tập mang tên Hướng Đến Thiên Đường, kể về một cậu bé đặc biệt (tôi muốn tránh dùng từ “tự kỷ” như một nhân vật trong phim đề nghị) theo chân người cha quá cố của mình tiếp tục làm nghề thu dọn di vật của người đã khuất.

Từng tập phim nhẹ nhàng kể về những số phận đã đến, đã chật vật ở cõi nhân sinh, rồi đã đi về cõi hư vô như chưa từng ghé qua cuộc đời có khi quá chừng đau khổ, có lúc le lói hạnh phúc giữa bao thử thách của phận người.

Đọng lại sâu sắc nhất trong tôi là khung cảnh thuần khiết của hoa anh đào trắng tràn ngập con phố nhỏ xinh, nơi có ngôi nhà vẫn ấm áp yêu thương dù người cha của cậu bé đặc biệt ấy nay không còn nữa. Cậu bé ấy luôn tận tụy và hết lòng tôn trọng người đã khuất. Cậu tiếp nhận mọi ô uế của nghề nghiệp bằng cõi tâm thuần hậu sáng trong, trước lúc làm việc bao giờ cũng cúi đầu thì thầm với người ra đi, xin phép được giúp họ “chuyển nhà lần cuối” đến thiên đường.

Bộ phim khép lại với hình ảnh một cô bé trong đồng phục học sinh thanh thoát, nhẹ nhàng theo cánh bướm tìm đến dịch vụ Hướng Đến Thiên Đường để tự chuẩn bị cho mình một cuộc lên đường không vướng víu người ở lại.

Vào giây phút bộ phim kết thúc, tôi ngồi lặng yên suy ngẫm về ngày tôi bước qua tuổi 50. Ngày hôm ấy không mấy người thân quen gửi đến tôi những lời chúc mừng sinh nhật như đã từng rộn ràng, như đã từng hoa mỹ nhiều năm về trước, khi các trang mạng xã hội của tôi hiển thị ngày tháng có lẽ tôi đã đến với cuộc đời này. Tôi hoài nghi về cái gọi là ngày sinh nhật của tôi trên giấy khai sinh, bởi mẹ tôi đã đưa tôi vào đời đúng vào thời khắc gia đình tôi đang long đong giữa thời ly loạn, và người mẹ của tôi cũng vì cái lận đận ấy mà đeo vào người chứng rối loạn thân tâm.

Tôi đã từng ảo tưởng tôi được yêu thương thật nhiều vì bản thân tôi đáng yêu theo cách này hay cách khác. Tôi đã từng nghĩ rằng sự hiện diện của tôi trong cuộc đời này có ý nghĩa với nhiều người xung quanh tôi, nên họ chú tâm ghi nhớ để tặng tôi thật nhiều ấm áp cho ngày của riêng tôi. Đến một năm trong độ tuổi bốn mươi, khi tôi tắt hết tất cả những hiển thị về ngày sinh nhật của mình thì những tình yêu thương và bao lời chúc tụng ấy cũng ngủ quên đâu đó quên giờ thức giấc. Sự lãng quên ấy mới đúng là bản chất của nhân sinh, và tôi thầm biết ơn cái lặng yên hờ hững ấy, bởi lẽ nó đang giúp tôi chuẩn bị hành trang nhẹ nhõm cho một cuộc lên đường không vướng víu người ở lại.

Cha tôi tu bằng pháp môn nhất tâm niệm Phật A Di Đà. Tôi cũng theo lời kinh tiếng kệ trong gia đình để ghi vào tâm thức một câu: “Hoa khai kiến Phật ngộ vô sanh”, với diễn giải nghĩa hẹp rằng khi hoa nở thấy Phật thì đạt đến giác ngộ không còn sanh tử nữa. Bớt dính mắc vào ngôn từ, tôi hiểu khi trí tuệ mở rộng, thấy rõ bản chất của vạn pháp là không sinh không diệt, hành giả sẽ không còn chấp trước vào sự đến đi giữa thế gian mà thong dong không ngày không tháng.

Tôi ngắm hoa anh đào thuần khiết mãn khai trong bộ phim kết nối liền lạc hai miền sinh tử khi mình vừa đi qua một nửa thế kỷ, rồi tôi tự thấy mình và tự diễn giải “ngộ vô sanh” theo góc nhìn của tôi vẫn còn nghiêng về thế tục.

Trên chặng đường sau độ tuổi 50, tôi sẽ đón từng ngày được cho là sinh nhật của tôi bằng một tâm thế vững chãi trong an yên lặng lẽ. Đó có thể không phải là ngày tôi đến. Đó có thể là ngày tràn ngập ân phúc khi tâm tôi đang an lạc và thân chưa yếu đau. Đó có thể là ngày tôi nhẹ nhõm đi vào hư vô mà không gửi muộn phiền cho những người ở lại.

Và như thế, tôi sẽ được an vui khi không còn dính mắc trông chờ vào nghi thức và lời chúc tụng, vào một ngày như có, như không.