Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ tư, 01/05/2019, 07:54 AM

Tri tâm: Sự vượt trội của tư tưởng Phật giáo

Sự tri tâm của Phật được khoa học từng bước làm rõ hơn qua các công trình về tâm lý và trước hết về tâm lý, cùng các trường phái triết học hiện đại.

>>Những giáo lý Phật giáo đáng suy ngẫm 

Bài liên quan

Trong dân gian, cho đến bây giờ, vẫn thường nhắc đi nhắc lại bài học cảnh giác không xưa cũ đúc kết trong một câu rất ngắn: “tri nhân tri diện bất tri tâm”, có thể nhận biết hình thức mặt mũi, song khó (hay không thể) nhận biết tư tưởng (tâm) của người đó. Mà không “tri tâm” được tất không tin được, luôn phải cảnh giác! Thực ra, bài học khôn có vẻ hoài nghi thái quá này có khi cũng không thừa trong một cuộc sống đa đoan, vàng thau lẫn lộn, mọi chuyện được cho là...đều có thể!

Bài học ấy xuất hiện trong kho tàng Nho giáo, một trào lưu tư tưởng một thời danh giá trong lịch sử Trung Hoa và có ảnh hưởng rộng lớn ngoài Đại lục. Nhưng trước đấy, Đức Phật, từ một quốc gia láng giềng Trung Quốc (Ấn Độ), đã có sự vượt trội lớn về nhận thức khi đem tới cho nhân loại sự thấu hiểu rốt ráo về tâm, trí tuệ viên mãn. Chỉ riêng trong “Tứ diệu đế”, Người đã chỉ ra con đường, “lộ trình” tư tưởng của nhân sinh từ sự khổ đến diệt khổ. Mà chung quy, giáo lý của Đức Phật chủ yếu quán vào tâm soi chiếu, phân tích thay vì khái quát thế giới vật chất để giải thích tâm sự là sự lệ thuộc ngoại cảnh như một số triết thuyết.

Đức Phật đã chỉ ra con đường, “lộ trình” tư tưởng của nhân sinh từ sự khổ đến diệt khổ. Mà chung quy, giáo lý của Đức Phật chủ yếu quán vào tâm soi chiếu, phân tích thay vì khái quát thế giới vật chất để giải thích tâm sự là sự lệ thuộc ngoại cảnh như một số triết thuyết. Ảnh minh họa

Đức Phật đã chỉ ra con đường, “lộ trình” tư tưởng của nhân sinh từ sự khổ đến diệt khổ. Mà chung quy, giáo lý của Đức Phật chủ yếu quán vào tâm soi chiếu, phân tích thay vì khái quát thế giới vật chất để giải thích tâm sự là sự lệ thuộc ngoại cảnh như một số triết thuyết. Ảnh minh họa

49 ngày đêm ngồi dưới cội Bồ Đề, và quá trình khổ hạnh trước đấy trên con đường tìm đạo, Đức Phật đã nhìn vào tâm mình cặn kẽ và sau đấy mô tả cho chúng sinh “thấy” cái không phải ai cũng thấy. Tham sân si ở đâu? Ở tâm. Từ bi hỷ xả ở đâu? Ở tâm. Định huệ ở đâu? Ở tâm. Vạn pháp duy tâm tạo. Đạo Phật là pho chân lý về tâm, Phật tri tâm - và theo lý luận đã được phát biểu của Người - chúng sinh cũng sẽ tri tâm, giác ngộ, thành Phật như Ngài.

Không “thấy” (tri) tâm, thứ vô minh, là phàm. Tri được tâm, là ngộ, thoát phàm. Tri tâm ở mức độ nào đấy tùy căn cơ và duyên, “thấy” đến đâu bớt vô mình đến đấy, thoát phàm đến đấy.

Bài liên quan

Nho giáo phát biểu đầy cảnh giác: tri nhân tri diện bất tri tâm. Từ lý luận đã được biết, Phật giáo phát biểu: tri nhân tri diện tri tâm, Phật thấy tâm, sự vượt  trội quyết định về tư tưởng.Về học thuật, không rõ những bậc uyên thâm xây dựng lý thuyết nho giáo có điều kiện tham cứu sự đi trước rất xa của Phật giáo hay không?

Sự tri tâm của Phật được khoa học từng bước làm rõ hơn qua các công trình về tâm lý và trước hết về tâm lý, cùng các trường phái triết học hiện đại. Con người hoàn toàn có khả năng vận dụng trí não để phân tích tổng hợp, phán đoán suy luận để thấu hiểu đối tượng, nắm bắt tư tưởng. Tiến bộ công nghệ đã cho chúng ta thấy các phần mềm tương tác với người dùng ra sao, các phiên bản trò chơi trực tuyến “tri âm” các game thủ như thế nào và chuyện các cơ quan an ninh trắc nghiệm để chống nói dối đã có từ lâu. Khoa học đã góp phần “minh họa” cho người ta thấy quả thực tri nhân tri diện và có thể tri tâm thay vì “không thể, bất khả” như Nho giáo bên Trung Hoa đã đoan chắc.

Sự tri tâm của Phật được khoa học từng bước làm rõ hơn qua các công trình về tâm lý và trước hết về tâm lý, cùng các trường phái triết học hiện đại. Ảnh minh họa

Sự tri tâm của Phật được khoa học từng bước làm rõ hơn qua các công trình về tâm lý và trước hết về tâm lý, cùng các trường phái triết học hiện đại. Ảnh minh họa

Phật Giáo
Ngắm kiến trúc Chùa Bổ Đà - Trung Tâm phật giáo vùng Kinh Bắc

Ngắm kiến trúc Chùa Bổ Đà - Trung Tâm phật giáo vùng Kinh Bắc

HomeAZ 29/05/2020, 11:17

Chùa Bổ Đà không chỉ là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Việt Nam mà còn có kiến trúc độc đáo, khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc.

Hội nghị sinh hoạt Giáo hội 5 tháng đầu năm khu vực phía Nam

Góc nhìn Phật tử 09:37 31/05/2020

Sáng ngày 30/5, tại Văn phòng II Trung ương Giáo hội - Thiền viện Quảng Đức (Q.3, Tp.HCM) đã diễn ra phiên khai mạc Hội nghị sinh hoạt hành chính Giáo hội khu vực phía Nam năm 2020.

Phép mầu đã ở gần bệnh nhân Covid-19 - Stephen Cameron

Góc nhìn Phật tử 09:23 31/05/2020

Bệnh nhân 91 phi công người Anh nhập viện ngày 18-3, đến nay đã trải qua 2 tháng 11 ngày điều trị. Trong quá trình này đã có nhiều thời điểm sức khỏe diễn biến xấu, phổi gần như đông đặc (chỉ còn 10% hoạt động), nhưng trong vài ngày nay sức khỏe bệnh nhân đã tiến bộ lên từng ngày.

Hành trì và chánh nghiệp

Góc nhìn Phật tử 09:23 31/05/2020

Hành trì là chỉ cho việc thực hành các phương pháp tu tập hàng ngày như ngồi thiền, tụng kinh, niệm Phật, trì chú... Còn chánh nghiệp là những việc làm, hành vi chân chánh, đúng đắn phù hợp với đạo đức chung.

Đức Phật dạy về đối tượng lễ bái qua kinh Thiện Sanh

Góc nhìn Phật tử 08:33 31/05/2020

Đức Phật chỉ dạy phương pháp thiết lập mối quan hệ hiếu đạo giữa thầy và trò. Bởi lẽ, sinh ta là cha mẹ, tác thành cho ta nên người, có lợi ích, có địa vị trong xã hội không nơi đâu khác là học đường, là bậc sư trưởng.