450
Tứ diệu đế là pháp cần thực hành và tự thân kinh nghiệm để giác ngộ
Sau khi đức Phật thành đạo, vì lòng đại bi muốn độ chúng sanh, Ngài thuyết bài pháp đầu tiên là Kinh Chuyển Pháp Luân nói về Tứ Diệu Đế mà rất ít người có thể hiểu và chấp nhận.
Tứ Diệu Đế là bốn sự thật cao diệu gồm sự thật cao diệu về sự khổ hay Khổ Đế, sự thật cao diệu về nguyên nhân của sự khổ hay Tập Đế, sự thật cao diệu về sự chấm dứt khổ hay Diệt Đế, và sự thật cao diệu về con đường đưa tới sự chấm dứt khổ hay Đạo Đế.
Bây giờ, thiền sinh ở đây có thể dùng thời pháp ấy để xem hiện trạng hay thân phận của mình như thế nào: đang chịu chi phối bởi già, đau, chết (Khổ Đế) do tham sân si gây ra (Tập Đế) hay đang dứt trừ được đau khổ, phiền não trong từng giây phút (Diệt Đế) nhờ thực hành Thiền Minh Sát Niệm Xứ hay Bát Chánh Đạo (Đạo Đế).
Hiểu qua Tứ Diệu Đế ta mới thấy là ta quả có phước báu và duyên lành được gặp và hành thiền Minh Sát Niệm Xứ. Qua mấy ngày tu tập, hành giả chỉ thấy sự khổ về thân và tâm. Đó là đã thấy được Khổ Đế.
Nếu không biết ghi nhận, ta sẽ cứ chọn lựa, chạy theo những gì hay, tốt, thoải mái, ưa thích... Còn những gì xấu, không thoải mái, không ưa thích ta đều muốn thảy bỏ...
Như vậy phiền não cứ tiếp tục sanh lên ngoài ý muốn của ta. Ngay cả cái thân mà ta thương yêu chăm sóc từng chút đây cũng thay đổi, cũng khổ từng giây từng phút làm ta chán nản vô cùng. Do niệm đúng sẽ có hiểu biết đúng. Nhưng hiểu biết được gì?
Ta sẽ tự thân kinh nghiệm là phiền não gây đau khổ ngay giây phút hiện tại này, ngay trong đời này, và hạnh phúc thật sự cũng chỉ có ngay trong giây phút hiện tại khi ghi nhận được đối tượng thân tâm đang sanh khởi, bắt được nó từ đầu đến cuối, từ khởi sanh đến hoại diệt.
Xưa nay chúng ta chỉ nhớ nghĩ về những gì đã qua trong quá khứ, hay dự phóng về tương lai mà không biết chánh niệm ghi nhận các hiện tượng danh sắc đang sanh khởi ngay trong hiện tại. Do đó, chúng ta không thể tiêu diệt được kẻ thù phiền não ngủ ngầm trong tâm của chúng ta.
Tứ Diệu Đế là sự thật cao diệu, là pháp cần được thực hành và tự thân kinh nghiệm để giác ngộ, giải thoát chứ không phải là một đề tài để tư duy, suy ngẫm hay bàn luận.
Trích trong Vài Làn Hương Pháp.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
Dành cho bạn
Làm thế nào để bền bỉ, không phân tâm với lựa chọn của mình?
Phật giáo thường thức
19:52 10/06/2026
Hỏi: Con vừa mới thay đổi kế hoạch về đường đi của mình, con thấy mình làm vậy cũng mạo hiểm. Tuy nhiên nếu không thể quyết định thì lại không được. Làm thế nào để mình có thể bền bỉ với lựa chọn đó cho tới cùng và không phân tâm thưa Thầy?
Những đặc điểm của pháp theo đúng Chánh pháp
Phật giáo thường thức
18:40 10/06/2026
Ngày nay, có vô số sách vở, bài giảng, khóa tu, pháp môn và những cách giải thích khác nhau về Phật pháp. Người học Phật nếu không có tiêu chuẩn để đối chiếu rất dễ rơi vào tình trạng hoang mang, không biết đâu là Chánh pháp, đâu là những điều được thêm thắt về sau.
Vì sao có những người vừa gặp đã thấy mến ngay?
Phật giáo thường thức
17:49 10/06/2026
Chắc hẳn ai trong đời cũng từng có trải nghiệm rất đặc biệt. Có những người quen biết nhiều năm nhưng vẫn cảm thấy xa cách. Ngược lại, có những người chỉ mới gặp lần đầu, nói chuyện vài phút đã thấy gần gũi, tin tưởng và quý mến một cách tự nhiên. Cảm giác ấy đến nhanh đến mức đôi khi chính chúng ta cũng không lý giải được.
Chánh niệm dành cho y bác sĩ và nhân viên ngành y
Phật giáo thường thức
15:15 10/06/2026
Ngành y là một trong những nghề cao quý nhất. Người thầy thuốc không chỉ chữa lành thân bệnh mà còn góp phần xoa dịu nỗi đau tinh thần, mang lại hy vọng cho con người trong những thời khắc mong manh nhất của cuộc đời.
