450
Phẫn nộ mất hết tự chủ là gốc rễ của tranh đấu
Từ bi dập tắt thù hận là định luật ngàn thu, không thể khác và chẳng có gì thay thế được. Ai cũng muốn hòa bình, an yên trong cuộc sống. Thế nên hãy tu tập tâm từ, tâm bình thì thế giới bình. Tranh chấp, đấu đá, sân hận chỉ đem đến bất an, đau khổ cho nhau.
Một thời Phật du hóa tại nước Bạt Kỳ, thôn Xá Di… Ðức Phật dạy:
- Này A Nan! Ở đây có một người bị kiết sử phẫn và hận quấn chặt. Người ấy bị kiết sử phẫn và hận quấn chặt cho nên không cung kính tôn sư, không thấy được pháp, không giữ gìn giới luật. Người ấy đã không cung kính tôn sư, không thấy được pháp, không giữ gìn giới luật, ở trong chúng gây ra sự đấu tranh như vậy. Sự đấu tranh ấy không giúp gì cho ai mà chỉ gây khổ cho mọi người, không phải sự thiện lợi và hữu ích, không phải là sự an ổn khoái lạc, cho đến trời người phải chịu đau khổ và tai hoạn.
- Này A Nan! Nếu thầy thấy sự đấu tranh như vậy ở bên trong hay bên ngoài mà không dứt hết được. Vậy, để đoạn trừ sự đấu tranh ấy, thầy phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập tinh cần, chánh niệm, chánh trí, kiên nhẫn, đừng để thối thất.
- Này A Nan! Ví như có người bị lửa đốt cháy đầu, đốt cháy áo, thì phải cấp tốc tìm phương tiện để chữa cháy đầu, chữa cháy áo. Cũng vậy, nếu thầy thấy sự đấu tranh như vậy, ở bên trong hay bên ngoài mà không dứt hết được. Vậy để đoạn trừ sự đấu tranh ấy, thầy phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập tinh cần, chánh niệm chánh trí, kiên nhẫn đừng để thối thất.
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Đại, kinh Châu-na, số 196 [trích, lược])
Học hạnh không tranh chấp, tranh giành, tranh đấu, tranh cãi
Lời bàn:
Người đời tranh chấp, tranh đấu lẫn nhau vì nhiều nguyên nhân, chung quy quy cũng không ngoài danh và lợi. Người tu mà tranh chấp, nội bộ đấu đá lẫn nhau cũng không ngoài lợi và danh. Nói chính xác là, khi tâm chưa gột sạch phiền não thì chuyện gì cũng có thể xảy ra, với bất cứ hạng người nào.
Pháp thoại này, Thế Tôn đã chỉ ra, chính phẫn và hận là một trong những nguyên nhân gốc rễ của đấu tranh. Phẫn hay phẫn nộ, sự tức giận dữ dội. Cơn giận mạnh mẽ như nước vỡ bờ. Người bị phẫn nộ chi phối gần như mất hết tự chủ. Bấy giờ họ như hóa dại, dễ dàng làm những chuyện đập phá đánh giết một cách điên rồ.
Hận thì ngược lại, cũng là sự tức giận nhưng nén chặt vào lòng. Giận đến “tím ruột, bầm gan” mà không nói nửa lời chính là hận. Hận đi liền với oán thù nên người ta gọi là thù hận. Ôm mối hận trong lòng, cơ hội đến thì ra tay rửa hận. Dù phẫn hay hận cũng chỉ tạo ra ác nghiệp mà thôi.
Theo Thế Tôn, ai ôm lòng phẫn hận thì “không cung kính tôn sư, không thấy được pháp, không giữ gìn giới luật, ở trong chúng gây ra sự đấu tranh”. Phải nhanh chóng tìm cách trừ diệt phẫn hận như cứu lửa cháy đầu. Trong tình huống cấp bách như thế, lửa dữ bao phủ toàn thân, nhảy xuống hồ nước là cách thoát nguy hữu hiệu nhất. Nước để dập tắt sân hận là cam lồ, từ bi. Những ai nóng nảy, hận thù nhiều thì cần thiền tập rải tâm từ bi. Nguyện tha thứ và yêu thương hết thảy mọi người và mọi loài.
Từ bi dập tắt thù hận là định luật ngàn thu, không thể khác và chẳng có gì thay thế được. Ai cũng muốn hòa bình, an yên trong cuộc sống. Thế nên hãy tu tập tâm từ, tâm bình thì thế giới bình. Tranh chấp, đấu đá, sân hận chỉ đem đến bất an, đau khổ cho nhau. Chiến thắng thì thêm kẻ thù, thất bại thì chịu nhục nhã, từ bi mới mang lại hạnh phúc cho tất cả.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Hòa nhã với tất cả theo lời Phật dạy
Lời Phật dạy
09:16 21/05/2026
Chỉ vỏn vẹn bốn chữ, nhưng chứa đựng một lời dạy sâu sắc, một thái độ sống có thể làm thay đổi toàn bộ mối quan hệ của chúng ta với thế giới. Hòa nhã không chỉ là cách cư xử bên ngoài, mà còn là biểu hiện của một tâm hồn an lạc, từ bi và trí tuệ.
Thắp sáng ngọn đèn trí tuệ giữa cõi đời nhiều mê lầm
Lời Phật dạy
11:26 20/05/2026
“Diệu đức quang minh cùng pháp giới/ Trí vàng soi thấu cõi mê tâm…”
Bí quyết sức khỏe tinh thần và thể xác: Sống trọn vẹn trong hiện tại
Lời Phật dạy
15:30 19/05/2026
Bí quyết để có sức khỏe cho cả tinh thần lẫn thể xác không phải là hờn trách quá khứ hay lo sợ về tương lai, mà là sống trong giây phút hiện tại một cách khôn ngoan và nghiêm túc.
Nương tựa nơi Pháp
Lời Phật dạy
14:12 19/05/2026
Thế giới hữu tình với vô lượng chúng sinh, cùng thế giới vật chất với vô số sự vật vô tri trong khắp các cõi - đều đang chịu tác động của những tai họa như dịch bệnh, đói khát, chiến tranh và sự áp bức lẫn nhau.
Xem thêm
