450
Ái dục nguy hiểm ra sao?
Chiêm nghiệm cuộc sống, chúng ta thấy có năm nhóm thực thể chi phối mạnh đời sống con người: Sắc đẹp, tiếng hay, hương thơm, vị ngon và xúc chạm êm dịu.
Đức Phật Gotama gọi năm nhóm thực thể này là năm dục. Ái dục chính là say mê năm dục, chìm đắm và mất tự do trong năm dục. Đức Phật Gotama cho biết ái dục chính là nguyên nhân làm chúng sinh mê mờ và đau khổ. Ái dục cũng giống như cỏ hoang. “Cỏ hoang làm hại ruộng vườn; Ái dục làm hại con người”.[1]
Khi vượt qua được ái dục, những trói buộc của ma bị cắt đứt, tham muốn bị nhổ tận gốc, người ta sẽ mát lạnh, tịch tịnh. Ảnh: Pyxabay
Sắc đẹp, tiếng hay, hương thơm, vị ngon và xúc chạm êm dịu là những quà tặng có điều kiện của thế giới sống. Sự có mặt của nó đem lại những vị ngọt nhất định cho con người. Nhưng một khi con người say mê và chìm đắm trong nó, con người sẽ bắt đầu ảo tưởng, mê mờ và đi về nẻo chết (đau khổ).[2] Nó là độc mật. Năm dục là năm độc mật. Sự nguy hiểm và cay đắng bên trong năm dục là rất lớn. Sự trói buộc, lệ thuộc và si mê bên trong năm dục là rất lớn. Một người không thấy được chân tướng của ái dục, người ấy sẽ không bao giờ có được hạnh phúc chân thật hay sự thoả mãn cuối cùng.
Say mê, tham đắm trong sắc đẹp, sẽ mê mờ và khổ đau vì sắc đẹp. Say mê, tham đắm trong tiếng hay, sẽ mê mờ và khổ đau vì tiếng hay. Trong dục nào con người say mê và chìm đắm, trong dục đó con người mê mờ và đau khổ.
Bất cứ ai, dù màu da, tôn giáo, địa vị, học vấn hay quyền lực như thế nào, khi say mê và chìm đắm trong năm dục đều có kết thúc chung là u tối và khốn khổ.
Ái dục không chỉ nhận chìm con người trong khổ đau hiện kiếp. Ái dục còn làm con người bị động tái sinh. Nghiệp nhân từ lời nói, ý nghĩ và hành vi mê mờ, bất thiện do ái dục làm duyên sẽ đẩy đưa con người đi qua vô số kiếp bất hạnh trong nhiều hình thức sống.
Trong bài chia sẻ đầu tiên sau ngày giác ngộ cùng năm người bạn đồng tu, Đức Phật Gotama khẳng định: Ái dục là nguyên nhân dẫn đến đau khổ. Ái dục hết, khổ sẽ hết. Sự tắt nghỉ tận cùng của ái dục là sự có mặt của Niết-bàn (sự mãn nguyện vô tận hay hạnh phúc tối thượng).[3]
Một người muốn có sự mãn nguyện vô tận hay hạnh phúc tối thượng, người ấy cần phải đoạn tận ái dục. Một người muốn đoạn tận ái dục, người ấy phải hiểu biết trọn vẹn về ái dục. Hiểu về vị ngọt của dục, hiểu về u tối và khổ đau khi say mê và chìm đắm trong dục, hiểu về hạnh phúc tối thượng của sự đoạn tận ái dục cũng như con đường đưa đến đoạn tận ái dục, về cả ba phương diện nhận thức, kinh nghiệm và giải thoát, là sự hiểu biết trọn vẹn về về ái dục.
Người hiểu biết trọn vẹn về ái dục, ảo tưởng về ái dục sẽ chấm dứt, tâm ái dục sẽ không còn sanh, khổ đau sẽ rơi xuống như nước rơi xuống từ lá sen[4], sự mãn nguyện trọn vẹn tự nhiên sẽ tràn ngập. Nói cách khác, như Rahula: Khi vượt qua được ái dục, những trói buộc của ma bị cắt đứt, tham muốn bị nhổ tận gốc, người ta sẽ mát lạnh, tịch tịnh.[5]
Nhuận Đạt
---------------
[1]Pháp Cú (Dhammapada), 359.
[2]Kinh Tuổi Trẻ và hạnh Phúc.
[3]Kinh Chuyển Pháp Luân.
[4]Kinh Malunkyaputta, Tiểu Bộ Kinh III.
[5]Kinh Rahula, Tiểu Bộ Kinh III.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Cấm túc trong Phật giáo là gì?
Phật giáo thường thức
16:14 02/06/2026
Trong mùa An cư kiết hạ, Phật tử thường nghe chư Tăng Ni nhắc đến cụm từ "cấm túc an cư". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "cấm túc".
Phật giáo đồng hành xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa vì cuộc sống an lạc của nhân dân
Phật giáo thường thức
13:00 02/06/2026
Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị cơ sở mà còn là quá trình hiện thực hóa các giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam với truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc đang tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn, văn minh, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống cơ sở.
Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?
Phật giáo thường thức
10:00 02/06/2026
Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.
Chữ “duyên” trong “nghiệp duyên”
Phật giáo thường thức
08:45 02/06/2026
Từ "nghiệp duyên" này người đời rất thường nhắc tới. Duyên là sao?
Xem thêm
